უნივერსიტეტების და პროგრამების რეიტინგი | FoxPrep

გამარჯობა, აბიტურიენტებო!
როგორც იცით, გაიხსნა აბიტურიენტთა რეგისტრაცია, რომელიც 11 მაისის ჩათვლით გაგრძელდება. იმისთვის, რომ ცოტა მაინც გაგიადვილოთ უნივერსიტეტების არჩევის პროცესი, თქვენთვის დამატებით ხელსაწყოებს ვქმნით.

ამ პროცესში კრიტიკულად მნიშვნელოვანია იცოდეთ სად გინდათ მოხვედრა. ამას კი მრავალი ფაქტორი განსაზღვრავს, ფინანსურით დაწყებული, პროგრამის ხარისხით, ინტერესებით, ლოკაციით და სხვა მრავალით დამთავრებული.

ამ ისედაც რთულ პროცესში, თითქმის ყველა ქვეყანაში, აბიტურიენტებს არჩევანის გაკეთებაში ეხმარება უნივერსიტეტების რეიტინგები. ლოგიკურია, რომ გინდათ მოხვდეთ უფრო პრესტიჟულ პროგრამაზე. თუმცა რა და როგორ განსაზღვრავს პროგრამის პრესტიჟულობას, ცალკე, რთული საკითხია.

დღევანდელი მდგომარეობა

ვცადეთ მოგვეძიებინა არსებული რესურსები ამ მიმართულებით. რაც ვიპოვეთ - საკმაოდ მწირია. ძირითადად ეს იყო რამდენიმე სტატიკური სტატია, სადაც ასახული იყო ზოგადი სურათი სად ჩაირიცხნენ წარმატებული მოსწავლეები ან საერთაშორისო რეიტინგებში მოხვედრილი პროგრამები. თუმცა, ამ უკანასკნელში, სხვა და სხვა მიზეზებით, დაახლოებით 900 პროგრამიდან, მხოლოდ ერთეულებზეა ინფორმაცია.
ანუ არსებული რესურსები ამ მიმართულებით ფაქტობრივად არ არსებობს.

საერთაშორისო პრაქტიკა

უნივერსიტეტების რეიტინგების შედგენა საკმაოდ კომპლექსური და რთული პროცესია. რაც მნიშვნელოვანია - ეს პროცესი სუბიექტურია. საერთაშორისო პრაქტიკით, ხშირად მსგავსი რეიტინგები ყოველწლიურია, და რეიტინგების ავტორები დროთა განმავლობაში აღწევენ სანდოობას. ეს რეიტინგები ითვალისწინებს მრავალ ფაქტორს, ჩარიცხული სტუდენტების ხარისხს, სწავლის ხარისხს, დასაქმების სტატისტიკას, კურსდამთავრებულების მიღწევებს, კითხვარების მონაცემებს, კვლევითი საქმიანობის შეფასებას, და ასე შემდეგ.

FoxPrep-ის 2025 წლის რეიტინგი

ამ ყველაფრის გათვალისწინებით, გადავწყვიტეთ არსებული რესურსით, შეგვექმნა რეიტინგი, რომელიც თუნდაც ნაწილობრივ სურათს ასახავს.
რამდენიმე ძირითადი პრობლემა გვქონდა გადასაჭრელი - ძირითადად შიდა რესურსების სიმცირე და ხელმისაწვდომი სანდო ინფორმაციის ნაკლებობა.

ამის გათვალისწინებით, გადავწყვიტეთ პირველი რეიტინგი მთლიანად დაფუძნებული ყოფილიყო 2025 წლის ჩარიცხვების შედეგებზე.
რატომ არის ეს მიდგომა კარგი:

• სტუდენტების ხარისხი პირდაპირ აისახება პროგრამის ხარისხზე, იქ სადაც ბევრი ჭკვიანი და მონდომებული მოსწავლეა თითქმის ყოველთვის უკეთესი სწავლა მიდის ვიდრე იქ, სადაც ეს ასე არაა.
• ტოპ სტუდენტების არჩევანი არაპირდაპირ ასევე განსაზღვრავს პროგრამის ხარისხს. თუ ბევრი წარმატებული აბიტურიენტი მიდის კონკრეტულ პროგრამაზე, ეს გულისხმობს, რომ ამის გარკვეული მიზეზები არსებობს: მათ იციან სხვადასხვა ფაქტორები, რაც ამ პროგრამას მათთვის მიმზიდველს ხდის.

თუმცა აქვე უნდა აღვნიშნოთ ამ მეთოდოლოგიის შეზღუდვები:

• პირდაპირ, არ განსაზღვრავს სწავლის და პროგრამის ხარისხს.
• პირდაპირ, არ განსაზღვრავს შემდგომ პერსპექტივებს დასაქმების და სხვა სწავლის შემდგომი შედეგების შესახებ.
• სწავლის ფასი არის ფაქტორი, რომელმაც ჩარიცხვები, როგორც პროგრამის ხარისხის ინდიკატორი შეიძლება "დაანაგვიანოს". ანუ ძალიან კარგი პროგრამა თუ ძვირია, იქ შეიძლება ძალიან ბევრმა ტოპ აბიტურიენტმა უბრალოდ ვერ/არ ჩააბაროს და პირიქით, ჩააბაროს ნაკლებად ხარისხიან პროგრამაზე იმის გამო, რომ იაფი/უფასოა.

მიუხედავად ამისა, ვფიქრობთ ეს მეთოდოლოგია სულ არაფერს ჯობია და აბიტურიენტებმა უნდა გამოიყენონ არჩევანის გაკეთებისას.

გახსენი რეიტინგის ხელსაწყო

რეიტინგის შედგენის პროცესი

პროგრამების კლასიფიკაცია

პირველი თავსატეხი, რომელსაც ამ პროცესში გადავაწყდით იყო სტანდარტიზაციის არ არსებობა. დაახლოებით 900 საბაკალავრო პროგრამაა და პროგრამების სახელები, კვალიფიკაციის სახელები და სხვა ინფორმაცია თითოეულ შემთხვევაში თითქმის ყველგან სხვადასხვანაირად არის დაწერილი.

900 პროგრამის სათითაოდ ძებნა ერთი, რომ რთულია, ხოლო მეორე - რეიტინგისთვის რაიმე სახის დაჯგუფებაა საჭირო. შესაბამისად ჩვენ შევიმუშავეთ ორდონიანი ტაქსონომია.

პირველ დონეზე ჩვენ ასე დავყავით პროგრამები:

#	მიმართულება	პროგრამები	ჩარიცხულები
1	IT და კომპიუტერული მეცნიერება	53	2,339
2	არქიტექტურა და დიზაინი	32	934
3	ბიზნესი და ეკონომიკა	134	7,668
4	განათლება	20	860
5	ინჟინერია	70	2,439
6	მედია და კომუნიკაცია	20	777
7	მედიცინა და ჯანდაცვა	59	1,590
8	საბუნებისმეტყველო მეცნიერებები	43	1,078
9	სამართალი	32	3,517
10	სოფლის მეურნეობა	17	628
11	სოციალური მეცნიერებები	80	4,171
12	ხელოვნება	45	508
13	ჰუმანიტარული მეცნიერებები	84	3,437
	სულ	689	29,946

ხოლო მეორე დონე დამატებით ჩაღრმავების საშუალებას იძლევა. სრული ტაქსონომია ასე გამოიყურება:

მიმართულება	სპეციალიზაცია	პროგრამები	ჩარიცხულები
IT და კომპიუტერული მეცნიერება	ინფორმატიკა და IT	18	811
	კიბერუსაფრთხოება და ინფორმაციის დაცვა	2	28
	კომპიუტერული ინჟინერია	9	239
	კომპიუტერული მეცნიერება	20	919
	მონაცემთა მეცნიერება და AI	4	342
არქიტექტურა და დიზაინი	არქიტექტურა	15	592
	გრაფიკული და საკომუნიკაციო დიზაინი	6	96
	ინტერიერის დიზაინი	3	51
	მოდის დიზაინი	5	94
	პროდუქტის და საგნობრივი დიზაინი	3	101
ბიზნესი და ეკონომიკა	ბიზნესის ადმინისტრირება	57	2,701
	ეკონომიკა	16	1,023
	ლოგისტიკა	2	31
	მარკეტინგი	4	545
	მენეჯმენტი	16	1,566
	ტურიზმი და მასპინძლობა	25	1,322
	ფინანსები და ბუღალტერია	14	480
განათლება	მასწავლებლის მომზადება	13	681
	სკოლამდელი განათლება	5	62
	სპორტი და ფიზიკური აღზრდა	2	117
ინჟინერია	ბიოსამედიცინო ინჟინერია	3	65
	გარემოსდაცვითი ინჟინერია	4	61
	ელექტრო, ელექტრონული და ენერგეტიკა	10	400
	მექანიკა და სამრეწველო ინჟინერია	4	46
	საზღვაო ინჟინერია	7	571
	სამთო, გეო და რესურსების ინჟინერია	3	95
	სამშენებლო და სამოქალაქო ინჟინერია	11	493
	სასურსათო ტექნოლოგია	7	296
	სატრანსპორტო და საავიაციო	11	222
	სხვა ინჟინერია	4	140
	ქიმიური და მასალათა ინჟინერია	6	50
მედია და კომუნიკაცია	კომუნიკაცია და PR	8	402
	ჟურნალისტიკა	12	375
მედიცინა და ჯანდაცვა	მედიცინა	29	839
	რეაბილიტაცია და თერაპია	7	139
	საექთნო და სამეანო	2	4
	საზოგადოებრივი ჯანდაცვა და მენეჯმენტი	6	138
	სტომატოლოგია	11	407
	ფარმაცია	4	63
საბუნებისმეტყველო მეცნიერებები	ბიოლოგია და ბიომეცნიერებები	9	269
	დედამიწის მეცნიერებები და გეოგრაფია	8	222
	ეკოლოგია და გარემოს მეცნიერება	7	217
	მათემატიკა	6	159
	ფიზიკა	5	83
	ქიმია	8	128
სამართალი	სამართალი	32	3,517
სოფლის მეურნეობა	აგრონომია	7	242
	ვეტერინარია	5	117
	მევენახეობა-მეღვინეობა	2	165
	სატყეო, მეცხოველეობა და აგროტექნოლოგიები	3	104
სოციალური მეცნიერებები	ევროპისმცოდნეობა	4	101
	თავდაცვა და უსაფრთხოება	1	50
	პოლიტიკა და საჯარო მმართველობა	20	647
	საერთაშორისო ურთიერთობები	23	1,279
	სოციოლოგია და სოციალური მუშაობა	7	369
	ფსიქოლოგია	25	1,725
ხელოვნება	კინო და თეატრი	9	106
	მედიახელოვნება	2	85
	მუსიკა	20	104
	სახვითი და გამოყენებითი ხელოვნება	13	196
	ქორეოგრაფია	1	17
ჰუმანიტარული მეცნიერებები	არქეოლოგია	7	172
	თავისუფალი მეცნიერებები	2	47
	ინგლისური ფილოლოგია	14	633
	ისტორია	12	343
	კულტურის კვლევები და ხელოვნებათმცოდნეობა	9	143
	რეგიონული კვლევები	9	69
	უცხო ენები და ფილოლოგია	11	54
	ფილოსოფია	4	92
	ქართული ფილოლოგია	16	1,884

ამ კლასიფიკაციასთან დაკავშირებით, მზად ვართ მოვისმინოთ შენიშვნები და შემოთავაზებები. კარგი იქნებოდა თუ რაიმე სტანდარტული მიდგომა იარსებებდა, რომელსაც აბიტურიენტები, სასწავლო დაწესებულებები, მასწავლებლები და სხვა დაინტერესებული მხარეები სტანდარტულად გამოიყენებენ.

რეიტინგების მეთოდოლოგია

რეიტინგი გადავწყვიტეთ მაქსიმალურად მარტივად შეგვედგინა.

პროგრამის სარეიტინგო ქულის დასათვლელად, ვიყენებთ ორ მაჩვენებელს:

• ჩარიცხული აბიტურიენტების მედიანურ საკონკურსო ქულას
• ამ წლის აბიტურიენტების ტოპ 20%-ის საკონკურსო ქულების მიხედვით რაოდენობას ამ პროგრამაზე.

ორივე მაჩვენებელი განსაზღვრავს ჩარიცხული სტუდენტების ხარისხს. მეორე ფაქტორი ზრდის რეიტინგის ხარისხს, რადგან არსებობს შედარებით დიდი პროგრამები, სადაც მედიანა შეიძლება დაიწიოს ბევრი მიღებული სტუდენტის გამო. თუმცა თუ ამ პროგრამაზე ბევრი ტოპ სტუდენტია, ვფიქრობთ ეს მნიშვნელოვანი მაჩვენებელია.

რეიტინგის ხელსაწყო

მთელი ეს დამუშავებული ინფორმაცია, გადავაქციეთ მოსახერხებელ ხელსაწყოდ. შეგიძლიათ გაფილტროთ პროგრამები ზემოთ აღწერილი ტაქსონომიის მიხედვით.
თითოეული გაფილტრვის შემდეგ, რეიტინგი გადაითვლება მხოლოდ დარჩენილ ვარიანტებს შორის.
სარეიტინგო ქულა თავისთავად არ არის ინტერპრეტირებისთვის შექმნილი მისი აბსოლუტური მნიშვნელობით. ის ყოველთვის 100-დან 0-მდე მერყეობს და აჩვენებს არსებულ სიაში, ერთმანეთთან ფარდობით დაშორებას.

---

გახსენი რეიტინგის ხელსაწყო

მოემზადე ეროვნულებისთვის FoxPrep-ზე

---

მადლობა და წარმატებები!